San Juan
Vanavond is San Juan-avond, ofwel de vooravond van San Juan, de viering van de geboortedag van Johannes de Doper (24 juni). In Bolivia wordt deze nacht beschouwd als de koudste van het jaar. Traditioneel werden op deze avond in de straten of op eigen terrein vuren gebrand. Gewoon houtvuurtjes waarvoor het hele jaar oud hout en oude meubels werden verzameld. Oorspronkelijk is deze gewoonte door de Spanjaarden mee hier naar toe genomen. Daar was het al een heel oude gewoonte, vergelijkbaar met de vreugdevuren in Scandinavië.
In Bolivia werden er zoveel vuren gestookt dat vroeger soms een paar dagen het vliegverkeer gestopt moest worden vanwege het slechte zicht. Ook voor de gezondheid was het slecht, althans in de steden. De vorige keer dat we hier waren, zes jaar geleden, werd het branden ontmoedigd, maar er waren toch nog wel plaatsen waar het gedaan werd. Tegenwoordig is het verboden en het schijnt in de steden streng gecontroleerd te worden. Vanavond toen ik op de bus stond te wachten, was ik in gesprek met een meneer (die ik daar al eens eerder ontmoet had en die op dezelfde bus wachtte), en die vertelde me dat ze op het platteland het nog gewoon doen. Wat hier wel gedaan wordt is vuurwerk afsteken.
De mensen komen ook met de familie bij elkaar om worstjes te eten en drankjes te drinken, meestal gemaakt met Singani, een likeur van druiven. Vroeger werden de worstjes op het vuur geroosterd. Zes jaar geleden waren we uitgenodigd bij de ouders van onze lerares Spaans, en toen aten we o.a. pizza. Dit jaar zijn we gewoon samen thuis. Maar in de buurt horen en zien we vuurwerk. En wat het vuurtje betreft: bij de buren hebben ze een soort uitgebreide barbeque.
Het was wel te merken dat het een speciale avond was: het verkeer was chaotisch. Ik heb, samen met de meneer waarover ik net schreef, heel lang op de bus staan wachten. We hebben er twee gezien en die waren zo vol dat er niemand bij kon. De mensen hingen zelfs uit de deur. En verder waren er veel te weinig bussen in onze richting. Waar de andere gebleven zijn weet ik niet, maar misschien zaten ze ergens vast in het verkeer want dat was chaotisch. Uiteindelijk heb ik na een uur wachten en na ergens anders naar toe te zijn gegaan, toch een bus (trufi) te pakken gekregen en meer dan anderhalf uur na vertrek was ik thuis. De taxi’s waren ook allemaal vol, dus dat was geen alternatief. En in het centrum stonden de straten vol met mensen die op een bus of taxi stonden te wachten.
